 |
 |
 |
 |
 |
 |
Töø
xöa, nhaân daân ta chòu aûnh höôûng leã nghi cuûa ngöôøi
Trung Hoa, cho neân leã tang ñöôïc cöû haønh trong khuoân khoå ñoù, tuy
vaäy cuõng coù khaùc ñi nhieàu choã. Moïi söï teá leã
cuûa ta caên cöù theo "Thoï Mai Gia Leã" vaø "Gia Leã Chæ Nam". Thoï Mai
cö só, teân chính laø Hoà Gia Taân, sinh soáng vaøo thôøi haäu Leâ, ñaõ
soaïn cuoán gia leã thaønh saùch, coù nhieàu choã ñaõ phoûng theo nghi
thöùc cuûa Chu Vaên Coâng töùc Chu Hi, coøn goïi laø Chu Töû, ñôøi Nam
Toáng ñaët ra vaø Thoï Mai cö só cuõng ñaõ coù söûa ñoåi ít nhieàu.
Cho tôùi ngaøy nay, nhieàu nghi leã ñaõ ñöôïc
giaûn tieän, phuø hôïp vôùi hoaøn caûnh soáng trong thöïc teá
xaõ hoäi, nhaát laø ôû caùc nôi thaønh thò. Tuy nhieân
moät soá leã chính coù yù nghóa quan troïng vaãn
coøn ñöôïc aùp duïng. Vì tinh thaàn baùo hieáu vaãn
luoân laø vaán
ñeà thieát yeáu trong ñôøi soáng con
ngöôøi Vieät Nam, ñöôïc ñaët leân haøng ñaàu, neân
khi cha meï cheát, ai ai cuõng muoán lo cho ñuû
leã vaø toaøn veïn. Khoâng nhöõng laø cha meï, nhöõng
ngöôøi thaân tröôûng thöôïng hay laø baát cöù ngöôøi naøo trong
quyeán thuoäc khi töø traàn cuõng ñöôïc thaân nhaân
lo laéng chu toaøn moïi vieäc. Sinh hoaït xaõ hoäi AÙ Ñoâng
naëng tình caûm, coi troïng huyeát thoáng gia ñình
thaân toäc hôn, neân töø haøng ngaøn naêm tröôùc, vaán ñeà
tang leã ñaõ ñöôc ñaët ra moät caùch
coù qui cuõ. Raát nhieàu saùch vôû, tö töôûng cuûa caùc
trieát gia AÙ Ñoâng ñaõ noùi ñeán
boån phaän cuûa ngöôøi ta trong vieäc tang ma moät caùch caån thaän chu
ñaùo. "Sinh", "laõo", "beänh", "töû" laø boán ñieàu
phaûi coù trong moät ñôøi ngöôøi, khoâng ai traùnh khoûi. Caùi
cheát coøn coù yù nghóa chaám döùt söï soáng moät
cuoäc ñôøi. Töø xöa, tang leã raát nghieâm troïng.
Ngay töø giôø haáp hoái cuûa moät ngöôøi seõ phaûi
vónh vieãn ra ñi, khoâng khí trong gia ñình
trôû neân traàm laéng xuoáng vôùi veû thieâng lieâng. Con chaùu
ôû xa gaàn ñöôïc baùo tin voäi vaõ quay veà, tuy ñoâng
vaày, ñeàu im laëng vôùi noãi buoàn da dieát.
|
|
Luùc baáy giôø thaân nhaân phaûi giöõ cho ñöôïc bình
tónh. Theo leä xöa trong giôø phuùt naøy, con chaùu phaûi lo thay quaàn
aùo môùi cho ngöôøi cheát vaø boû heát quaàn aùo cuõ
ñang maëc ñi. Thöôøng ngöôøi ta laøm vieäc naøy vaøo luùc saép taåm lieäm
trong ñoù coù vieäc lau laïi cô theå ngöôøi cheát baèng röôïu hay
baèng coàn (alcool), coù yù nghóa veä sinh y teá laø khöû truøng.
Tröôùc khi nhaäp quan phaûi qua thuû tuïc lieäm xaùc, goïi laø khaâm lieäm. Coâng vieäc naøy caàn ñöôïc tieán haønh sôùm, vì khoâng neân ñeå xaùc cheát naèm laâu ôû ngoaøi. Bôûi sau moät ngaøy moät ñeâm, xaùc seõ hö, boác muøi hoâi thoái. Cho neân ngöôøi ta phaûi toan lieäu gaáp ruùt. Thöôøng thì tang gia nhôø moät oâng thaày cuùng coi ngaøy giôø, choïn moät giôø toát gaàn nhaát ñeå tieán haønh khaâm lieäm vaø nhaäp quan. Vieäc coi giôø naøy, nay vaãn coøn nhieàu ngöôøi chuù troïng aùp duïng.
Khi khaâm lieäm, taát caû ñoà lieäm naøy ñaõ coù cô sôû mai taùng lo lieäu cung caáp vaø vaûi thöôøng laø vaûi soâ, vaûi muøng. Nhöõng thöù vaûi naøy cuõng coù theå ñöôïc nhaø mai taùng cung caáp laøm quaàn aùo vaø ñoà tang may saün. Coå leã quy ñònh chi tieát vieäc khaâm lieäm, nhaäp quan nhö sau:
1. Ñaïi lieäm, tieåu lieäm: duøng vaûi traéng hoaëc luïa. Tieåu lieäm goàm moät mieáng vaûi traéng daøi 14 thöôùc ta, coù ba ñoaïn vaûi ngang, moãi ñoaïn 6 thöôùc ta ñaët thaúng goùc vôùi mieáng vaûi chính. Ñaïi lieäm cuõng coù chieàu daøi töông töï nhöng goàm 5 ñoaïn ngang. Caùc ñoaïn naøy phaûi saép cho vöøa vôùi thaân ngöôøi ñeå buoäc laïi khi lieäm thaønh maûnh thöù nhaát ngang ñaàu vaø tôùi maûnh cuoái cuøng ngang baøn chaân ngöôøi cheát. 2. Khaâm: Laø chaên lieäm ngöôøi cheát. Coù hai chaên, duøng moät cho ñaïi lieäm, moät duøng cho tieåu lieäm. 3. Taï quan: caàn phaûi coù ñaày ñuû trong quan taøi nhö laø goái keâ ñaàu, hai goái loùt hai beân tai, moät taám ñeäm ñaàu, hai taám ñeäm chaân, hai taám ñeäm döïa veà ñuøi, hai taám ñeäm veà chaân, taám che maët. Taát caû nhöõng thöù naøy ñeàu laøm baèng giaáy boài, trong coù nhoài baác. 4. Lieäm xaùc: Khi lieäm, tang chuû vaøo khoùc quyø xuoáng, ngöôøi chaáp söï quyø theo vaø khaán: "Ñöôïc ngaøy giôø, xin leã lieäm, caån caùo." Tang chuû suïp laïy vaø ñöùng leân. Nhöõng ngöôøi lo vieäc lieäm xaùc phaûi tieán haønh nhöõng vieäc: Côûi boû buoäc haøm, chít ñaàu vaø phuû maët xaùc cheát baèng vaûi vuoâng hay voùc nhieãu maøu ñen loùt haøng maøu hoàng coù daûi buoäc ra ñaèng sau gaùy, loàng bao tay, mang vôù vaø giaøy. Tröôùc khi nhaäp quan, trong aùo quan coù raûi saün moät löôït traø, boûng gaïo hoaëc baát cöù thöù gì coù theå huùt nöôùc cuûa ngöôøi cheát tieát ra. 5. Leã nhaäp quan: Leã nhaäp quan ñöôïc tieán haønh ngay sau khi lieäm xong. Thaân nhaân coù maëc ñöùng thöù töï xa gaàn, treân döôùi quanh quan taøi. Phaûi canh ñuùng "giôø toát" do thaày cuùng hay thaày tu ôû chuøa coi saùch choïn. Nhöõng ngöôøi kî tuoåi vôùi ngöôøi cheát (trong voøng con chaùu ruoät), vaøo giôø nhaäp quan phaûi laùnh maët ra choã khaùc, xa haún ñeå phoøng ngöøa tai haïi veà sau (vì theo coå tuïc ngöôøi ta tin raèng ngöôøi cheát coù theå baét theo).
|
|
 |
|
 |
 |
 |
|
 |