 |
 |
 |
 |
Diện
tích: 6.076 km2.
Dân số (2004): 1.536.154 người.
Tỉnh lỵ: Thành phố Qui Nhơn.
Các huyện: An Lão, Hoài An, Hoài Nhơn, Phù
Mỹ, Phù Cát, Vĩnh Thạnh, Tây Sơn, Vân Canh, An Nhơn, Tuy
Phước.
Dân tộc: Việt (Kinh), Chăm, Bana...
Là một tỉnh duyên hải miền Trung, phía Bắc giáp Quảng Ngãi,
Tây giáp Gia Lai, Nam giáp Phú Yên, Đông giáp biển Đông. Địa
hình Bình Định đa dạng có vùng núi, vùng giáp
núi, vùng đồng bằng và vùng bãi bồi ven biển. Bờ biển
Bình Định dài hơn 100 km (63 miles) với nhiều đảo lớn,
nhỏ ngoài khơi. Tỉnh có suối nước khoáng ở huyện Phù Cát.
|
 |
 |
Bình Định
cũng bị bao phủ bởi dãy Trường Sơn về phía
Tây, có các nhánh núi đâm ra biển khiến địa thế
trở nên hiểm trở. Các dãy núi trùng điệp nhưng không
cao lắm, thoai thoải dần về phía Đông:
Dãy Thạch Tấn ngăn Bình Định với Quảng
Ngãi, hai tỉnh thông nhau nhờ đ èo Bình Đê. Trong dãy
này có ngọn Thạc Tấn, nơi giao tranh của quân Nguyễn Ánh
và Tây Sơn trước đây. Xuống phía Nam, dãy Trường
Sơn chia làm nhiều nhánh, gồm những ngọn núi không cao
lắm, đây là nơi cư ngụ của đồng bào Thượng.
Dãy An Lão
có các ngọn núi Cheu cao 952 m (2,856 ft), Teup cao 960 m (2,880 ft),
Yon cao 960 m (2,880 ft).
Dãy Kinh Sơn
nằm trong quận Hoài Ân bao gồm những ngọn núi cao
khoảng 500 m (1,500 ft) và đỉnh Kim Sơn cao 800 m (2,400 ft).
Dãy
Vinh Thạnh nối với dãy Kim Sơn bởi đ èo Giốc
Đót, có những ngọn núi cao với địa thế hiểm
trở như hòn Bong, hòn Heo và hòn Chuông.
Dãy
Triều Châu là phần cuối của dãy Vinh Thạnh, phủ
toàn cát trắng, được định làm ranh giới giữa Bình
Định và Pleiku bởi đ èo Măng Giang (Mang Yang). Dãy
Triều Châu còn gọi là dãy Tây Sơn vì là nơi tụ
binh của anh em nhà Tây Sơn trước đây. Trong quận An Túc có các
đỉnh Konlak cao 1.720 m (5,169 ft) và Kon Bonia cao 1.568 m (4,704 ft).
Dãy
Nam Sơn (còn gọi là vùng núi Binh Sau), có các hòn Ông, hòn
Bà, núi Am và hòn An Tượng. Dãy này ngăn chia Bình
Định với Phú Yên, hai tỉnh này thông nhau bởi đ èo Cù Mông.
Trong quận Phú Cát có núi Bà cao 1.100 m (3,300 ft).
|
 |
Các sông trong
tỉnh đều xuất phát từ dãy Trường Sơn, gồm ba sông
lớn là Lại Giang, sông Côn và sông Ba:
Sông Lại
Giang (còn gọi là Lại Dương), có hai nguồn: nguồn An Lão
chảy theo hướng Nam gặp nguồn Kim Sơn ở Phú Văn. Nguồn Kim Sơn
có nhiều nguồn nước hợp nhau ở Xuân Sơn tạo thành. Rồi chảy
theo hướng Đông - Bắc, gặp nguồn An Lão tại Phú Văn. Tại
Phú Văn, hai nguồn trên hợp lại thành sông Lại Giang chảy ra
biển qua cửa An Giũ.
Sông Ba,
phát nguồn từ vùng núi ranh giới phía Tây - Bắc của Bình
Định với hai tỉnh Kontum và Quảng Ngãi, rồi chảy dọc
theo hướng Bắc - Nam qua các tỉnh Phú Bồn và Phú Yên. Sông ba
có một số phụ lưu lớn như sông Dak Katung, sông Dak Pokor...
 Sông Côn
lớn và là sông quan trọng nhất tỉnh, dài 35 km (22 miles), cũng
phát nguồn từ vùng núi biên giới của ba tỉnh Quảng Ngãi,
Bình Định và Kontum. Từ
nguồn đến Định Quang, sông chảy theo hướng Bắc - Nam
và được gọi là suối Kron vì hẹp và ít nước. Từ
Định Quang xuống Thượng Giang, sông được gọi là Hà
Giao. Từ Hữu Giang và Tả Giang ra đến cửa biển, sông
mới chính thức gọi là sông Côn. Từ Phú Phong đến An Thái,
sông chảy theo hướng Tây - Đông và chia làm hai nhánh sông Bắc
Phái và Nam Phái, hai nhánh này đều đổ ra cửa Thị Nại.
Phụ lưu quan trọng nhất là sông Đá Hàng giúp cho sông
Côn mở rộng ra, lượng nước dồi dào thêm.
Ngoài ra, sông La Tinh cũng đáng kể, phát sinh từ Hội Sơn
thuộc quận Phú Mỹ. Từ nguồn đến Vạn Ninh, sông
tiếp nhận nhiều nguồn nước suối từ các ngọn núi
và cũng tại đây tách làm hai nhánh là sông Con và sông
Cái. Sông Con chảy qua Kiên Trinh, An Lương, An Xuyên rồi đổ vào
đầm Đạm Thủy. Sông Cái chảy qua Phú Hội, An Mỹ, An Bình
và cũng đổ vào đầm Đạm Thủy. Nguồn Vạn Ninh cách đầm
Đạm Thủy khoảng 12 km (8 miles).
|
 |
Bờ biển Bình Định dài 100 km (63 miles), gập ghềnh,
có nhiều cửa biển như Thiện Chánh, Cà Công, Hà Rá, Phú Thứ,
Đề Gi... Cảng Qui Nhơn là thương cảng quan trọng. Bình Định
có hai mùa: mùa nắng từ tháng Hai đến tháng Chín, mùa
mưa từ tháng Mười đến tháng Giêng thường có bão
lụt. Hai quốc lộ 1, 19 và liên tỉnh lộ 6 là những
đường giao thông quan trọng, nối liền Bình Định
với những tỉnh khác. Tỉnh có hai phi trường ở Qui Nhơn và
An Túc.
|
 |
Bình Định có nhiều đặc sản nổi tiếng gần xa
như: tơ lụa, yến xào, tôm, cá, gỗ quí, trầm hương
dầu thực vật, gạo, đá ốp lát và hàng thủ công mỹ
nghệ.
|
|
 |
 |
 |
|
 |